**दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर हार्वेस्टरऐवजी मजुरांकरवी ऊसतोडणीचे निर्देश द्या**### **जनावरांच्या चारा टंचाईचा प्रश्न गंभीर; गारभवानी शेतकरी गटाची जिल्हाधिकाऱ्यांकडे मागणी**

**सोलापूर :** सोलापूर जिल्ह्यात निर्माण झालेल्या दुष्काळजन्य परिस्थितीमुळे शेतीसोबतच पशुधनाच्या चाऱ्याचा प्रश्नही गंभीर बनला आहे. जिल्ह्यात अत्यल्प पावसामुळे अनेक भागांत पिकांचे मोठे नुकसान झाले असून जनावरांसाठी आवश्यक हिरव्या चाऱ्याची उपलब्धता मोठ्या प्रमाणात घटली आहे. या पार्श्वभूमीवर **हार्वेस्टरद्वारे ऊसतोडणी करण्याऐवजी पारंपरिक पद्धतीने मजुरांकरवी ऊसतोडणी करण्याचे निर्देश संबंधित साखर कारखान्यांना द्यावेत**, अशी मागणी गारभवानी शेतकरी गट, ता. उत्तर सोलापूर यांच्या वतीने जिल्हाधिकाऱ्यांकडे निवेदनाद्वारे करण्यात आली आहे.

सोलापूर जिल्ह्यात सध्या दुष्काळजन्य परिस्थिती असून, अत्यल्प पर्जन्यमानामुळे अनेक भागांमध्ये पिकांची परिस्थिती बिकट झाली आहे. विशेषतः जनावरांसाठी आवश्यक असलेल्या हिरव्या चाऱ्याची कमतरता निर्माण झाली आहे. अशा परिस्थितीत ऊसतोडणी करताना हार्वेस्टरचा वापर केल्यास ऊसाचा पाला मोठ्या प्रमाणावर शेतात उपलब्ध होत नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांसमोर जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न आणखी गंभीर होण्याची शक्यता आहे.

जिल्ह्यात मोठ्या संख्येने साखर कारखाने असून ऊसतोडणीसाठी मोठ्या प्रमाणावर हार्वेस्टर उपलब्ध आहेत. हार्वेस्टरच्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणावर ऊसतोडणी होत असली, तरी सध्याच्या दुष्काळी परिस्थितीत **ऊसाची पारंपरिक पद्धतीने मजुरांकरवी तोडणी झाल्यास ऊसाचा पाला शेतकऱ्यांना जनावरांच्या चाऱ्यासाठी उपलब्ध होऊ शकतो.** त्यामुळे यंदाच्या परिस्थितीत ऊसतोडणीचे नियोजन करताना पशुधनाच्या चाऱ्याचा प्रश्नही प्रशासनाने गांभीर्याने विचारात घ्यावा, अशी मागणी निवेदनात करण्यात आली आहे

**चाऱ्याची कमतरता निर्माण झाल्यास पशुधनावर परिणाम**

दुष्काळामुळे पाण्याबरोबरच चाऱ्याची कमतरता निर्माण झाली आहे. ग्रामीण भागातील अनेक शेतकऱ्यांसाठी पशुधन हा त्यांच्या कुटुंबाच्या अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा आधार आहे. दूध व्यवसाय, शेतीची कामे आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर पशुधनावर अवलंबून आहे. त्यामुळे चारा उपलब्धतेचा प्रश्न केवळ पशुपालनापुरता मर्यादित नसून तो शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीशी संबंधित आहे.

चाऱ्याची कमतरता वाढत गेल्यास शेतकऱ्यांना जनावरांच्या संगोपनाचा खर्च परवडणे कठीण होऊ शकते. परिणामी काही शेतकऱ्यांना आपली जनावरे कमी किमतीत विकण्याची वेळ येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भविष्यातील परिस्थिती लक्षात घेऊन प्रशासनाने आतापासूनच प्रतिबंधात्मक उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

**ऊसतोडणी आणि चारा उपलब्धतेचा समन्वय आवश्यक**

ऊसतोडणीच्या काळात शेतकऱ्यांना उपलब्ध होणारा ऊसाचा पाला हा जनावरांसाठी महत्त्वाचा चारा ठरू शकतो. त्यामुळे सध्याच्या दुष्काळी परिस्थितीत हार्वेस्टरऐवजी मजुरांकरवी पारंपरिक पद्धतीने ऊसतोडणी करण्यास प्राधान्य दिल्यास शेतकऱ्यांना चारा उपलब्ध होण्यास मदत होईल.

त्यामुळे **ऊसतोडणीचा प्रश्न केवळ ऊस वेळेत कारखान्यात पोहोचवण्यापुरता न पाहता, त्याचा पशुधन आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर होणारा परिणाम लक्षात घेऊन निर्णय घेणे आवश्यक आहे**, असे गारभवानी शेतकरी गटाने म्हटले आहे.

या मागणीच्या पार्श्वभूमीवर **जिल्हाधिकारी कार्यालय, कृषी विभाग, पशुसंवर्धन विभाग, तहसीलदार, गटविकास अधिकारी आणि संबंधित साखर कारखान्यांच्या प्रतिनिधींची तातडीने बैठक घेऊन योग्य निर्णय घ्यावा**, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

तसेच दुष्काळाची तीव्रता, उपलब्ध चारा, पशुधनाची संख्या आणि ऊसतोडणीचे नियोजन यांचा एकत्रित विचार करून **हार्वेस्टरऐवजी मजुरांकरवी ऊसतोडणी करण्याबाबत संबंधित साखर कारखान्यांना आवश्यक निर्देश द्यावेत**, अशी मागणी निवेदनाद्वारे करण्यात आली आहे.

**“शेतकरी वाचला पाहिजे आणि त्याबरोबरच शेतकऱ्याचे पशुधनही वाचले पाहिजे. चाऱ्याचा प्रश्न अधिक गंभीर होण्यापूर्वी प्रशासनाने तातडीने दखल घेऊन योग्य ती कार्यवाही करावी,”अशी अपेक्षा गारभवानी शेतकरी गटाच्या वतीने व्यक्त करण्यात आली.

यावेळी गार भवानी शेतकरी गट तिऱ्हे येथील शेतकरी  श्री.लक्ष्मण जाधव , गोपाळ सुरवसे ,रत्नाकर पवार ,गोविंद जाधव, रमेश राऊत ,बालाजी जाधव ,अमोल शिंदे ,ज्ञानेश्वर जाधव ,उमेश गायकवाड ,अजित जाधव ,दत्तात्रय पाटील  हे निवेदन देताना उपस्थित होते